Krank Mili Aşınması Neden Olur?

Krank mili, motorun en fazla yük taşıyan ve en kritik parçalarından biridir. Pistonlardan gelen yüksek basınçlı kuvvetleri dönme hareketine çevirirken sürekli sürtünme, ısı ve darbe altında çalışır. Bu nedenle krank milinde meydana gelen aşınmalar, motor sağlığı açısından son derece ciddi sonuçlar doğurur. Krank mili aşınmasının nedenlerini doğru anlamak, hem erken teşhis hem de büyük motor arızalarının önüne geçmek için büyük önem taşır.

Krank Mili Aşınması Nedir?

Krank mili aşınması; krank milinin ana yatak ve biyel yatak yüzeylerinde meydana gelen malzeme kaybı, yüzey bozulması veya ölçü toleranslarının dışına çıkmasıdır. Bu aşınma ilerledikçe:

• Yağ filmi bozulur

• Yatak boşlukları artar

• Motor vuruntu yapmaya başlar

ve sonuçta yatak sarması veya krank mili hasarı oluşabilir.

Krank Mili Aşınmasının Başlıca Nedenleri

1. Yetersiz Yağlama

Krank mili aşınmasının en yaygın nedeni yetersiz yağlamadır.

• Düşük motor yağı seviyesi

• Yağ basıncının düşmesi

• Kalitesiz veya yanlış yağ kullanımı

yağ filminin kopmasına neden olur. Yağsız kalan krank mili yüzeyleri metal metale temas eder ve hızlı aşınma başlar.

2. Kalitesiz veya Yanlış Motor Yağı Kullanımı

Motor üreticisinin önerdiği viskozite değerleri dışında yağ kullanılması:

• Yağlama kanallarının yeterince dolmamasına

• Yüksek sıcaklıkta yağın incelmesine

neden olur. Bu durum krank mili yataklarında çizilme ve yüzey bozulmalarını hızlandırır.

3. Yağ ve Filtre Değişimlerinin İhmal Edilmesi

Uzun süre değiştirilmeyen motor yağı:

• İçinde metal parçacıkları taşır

• Asitlenir ve koruyucu özelliğini kaybeder

Bu kirli yağ, krank mili yüzeylerini zımpara etkisiyle aşındırır. Tıkalı yağ filtresi ise yağ akışını kısıtlayarak aşınmayı artırır.

4. Aşırı Motor Harareti

Motorun aşırı ısınması:

• Yağın viskozitesini düşürür

• Krank mili ve yataklarda genleşme yaratır

Bu durum yatak boşluklarının bozulmasına ve krank milinin yüzeylerinin zarar görmesine neden olur.

5. Aşırı Devir ve Sert Kullanım

Sürekli yüksek devirde kullanım:

• Krank miline normalden fazla yük bindirir

• Yatak yüzeylerinde ani darbelere neden olur

Özellikle soğuk motorla yüksek devir yapmak, krank mili aşınmasını ciddi şekilde hızlandırır.

6. Yatak Boşluklarının Yanlış Ayarlanması

Motor montajı sırasında:

• Yanlış yatak seçimi

• Hatalı torklama

• Ölçü toleranslarına uyulmaması

krank mili ile yataklar arasında olması gerekenden fazla veya az boşluk oluşmasına neden olur. Bu durum hem yağlamayı bozar hem de aşınmayı artırır.

7. Motor İçine Giren Yabancı Parçacıklar

Toz, metal talaşı veya karbon parçaları:

• Yağla birlikte yatak yüzeylerine ulaşır

• Krank milinde çizik ve kanal oluşumuna neden olur

Bu tür aşınmalar genellikle hızlı ve geri dönüşü zor hasarlara yol açar.

8. Krank Milinin Dengesiz Çalışması

Balans bozukluğu olan bir krank mili:

• Sürekli titreşim üretir

• Yataklara düzensiz yük bindirir

Bu da yatak yüzeylerinde lokal aşınmaların oluşmasına neden olur.

Krank Mili Aşınmasının Belirtileri

• Motor altından gelen tok vuruntu sesi

• Yağ basıncı uyarı lambasının yanması

• Artan motor titreşimi

• Performans düşüşü

• Motorun zor dönmesi

Bu belirtiler genellikle aşınmanın ilerlediğini gösterir.

Krank Mili Aşınması Önlenebilir mi?

Evet, büyük ölçüde önlenebilir.

• Doğru motor yağı kullanımı

• Düzenli yağ ve filtre değişimi

• Motoru soğukken zorlamamak

• Aşırı devirden kaçınmak

• Hararet sorunlarını gecikmeden çözmek

bu aşınmaları önemli ölçüde azaltır.

Sonuç

Krank mili aşınması; çoğunlukla ihmal edilen bakım hataları, yanlış yağ kullanımı ve sert sürüş alışkanlıkları sonucu ortaya çıkar. Erken fark edilmediğinde yatak sarması, krank mili kırılması ve komple motor revizyonu gibi çok ciddi sonuçlara yol açabilir. Bu nedenle krank mili aşınmasının nedenlerini bilmek ve önleyici bakım uygulamak, motorun uzun ömürlü olması için hayati öneme sahiptir.