
Krank mili, motorun kalbi olarak kabul edilir ve pistonların doğrusal hareketini dönme hareketine çevirerek aracın hareket etmesini sağlar. Zamanla, motorun normal kullanımı sırasında ya da bakım eksikliklerinden dolayı, krank mili yüzeylerinde aşınma, çizik veya pürüzler oluşabilir. Bu durum motor performansını düşürür, sürtünmeyi artırır ve yatak ömrünü kısaltır. İşte bu noktada devreye krank mili taşlama işlemi girer.
Bu yazıda, krank mili taşlamasının ne olduğu, nasıl yapıldığı, hangi durumlarda gerekli olduğu ve motor sağlığı açısından önemi detaylı şekilde ele alınacaktır.
Krank mili taşlama, milin aşınmış veya yüzey bozuklukları olan bölümlerinin özel makinelerle inceltilip parlatılması işlemidir. Taşlama işlemi sayesinde:
Yüzeydeki çizikler ve pürüzler giderilir,
Milin üretici toleranslarına uygun düzgün yüzey elde edilir,
Milin yatakla olan sürtünmesi azalır ve yağ filmi düzgün çalışır.
Kısaca, taşlama işlemi milin tekrar yeni gibi çalışmasını sağlamak için yapılır.
Krank mili taşlamanın temel amaçları ve motor performansına etkileri şunlardır:
Aşınmış veya çizik yüzeyler, yataklarla temas ettiğinde sürtünmeyi artırır. Artan sürtünme:
Motor gücünü düşürür,
Yakıt tüketimini artırır,
Motorun aşınma hızını yükseltir.
Taşlama sayesinde yüzey düzeltilir, yağ filmi düzgün çalışır ve sürtünme minimuma iner.
Mil yüzeyi düzgün değilse yataklarda aşırı basınç oluşur ve erken aşınma meydana gelir. Taşlama, milin yatak ile uyumunu sağlar ve yatak ömrünü uzatır.
Düzgün ve balanslı bir mil, motorun verimli çalışmasını sağlar. Taşlama sonrası motor:
Daha sessiz çalışır,
Rölanti ve yüksek devirlerde stabil olur,
Performans ve çekiş gücü artar.
Eğilmiş veya aşınmış yüzeye sahip mil, motor çalışırken titreşim yaratır. Taşlama, yüzey bozukluklarını gidererek titreşim ve vibrasyonu azaltır, sürüş konforunu artırır.
Taşlama işlemi uzman teknisyenler ve özel makinelerle gerçekleştirilir. Genel adımlar şunlardır:
Milin Kontrolü: Mil, ölçüm cihazlarıyla kontrol edilerek taşlama gerektirip gerekmediği belirlenir.
Yüzey Hazırlığı: Mil temizlenir, eski tortu ve kirler giderilir.
Taşlama İşlemi: Mil, taşlama tezgâhına yerleştirilir ve uygun taşlama diskleri veya taşlama bıçakları ile yüzey düzleştirilir.
Balans Kontrolü: Taşlama sonrası milin balansı kontrol edilir ve gerekiyorsa ayarlanır.
Ölçüm ve Tolerans Kontrolü: Mil, üretici toleranslarına uygunluğu açısından son kez ölçülür.
Bu süreç, milin hem mekanik olarak sağlıklı hem de uzun ömürlü olmasını sağlar.
Krank mili taşlaması genellikle aşağıdaki durumlarda uygulanır:
Mil yüzeyinde çizik, pürüz veya hafif deformasyon oluşmuşsa
Ana yatak veya kol yataklarında aşınma nedeniyle mil toleransları değişmişse
Motorun performansı düşmüş, titreşim artmışsa
Revizyon veya bakım sırasında milin tekrar kullanılabilir hale getirilmesi gerekiyorsa
Taşlama, genellikle hafif ve orta aşınmalarda revizyon işleminin bir parçası olarak yapılır. Ciddi çatlak veya eğilme varsa, milin değiştirilmesi gerekir.
Motor sürtünmesi ve aşınması azalır,
Yakıt verimliliği artar,
Motor performansı ve çekiş gücü yükselir,
Milin ömrü uzar, maliyet açısından yeni mil değiştirmeye göre ekonomiktir.
Ciddi eğilme veya çatlaklarda taşlama yeterli olmaz,
Yanlış veya fazla taşlama milin dayanıklılığını düşürebilir,
İşlem uzmanlık ve özel ekipman gerektirir.
Krank mili taşlama işlemi, motor sağlığı ve performansı açısından kritik bir bakım yöntemidir. Mil yüzeyindeki aşınma, çizik veya pürüzler giderilerek motorun sürtünmesi azaltılır, yatak ömrü uzatılır ve titreşimler düşürülür. Hafif ve orta düzeydeki aşınmalarda taşlama, motor revizyonunun önemli bir parçasıdır ve maliyet açısından avantaj sağlar. Ancak ciddi deformasyon veya çatlak varsa, taşlama tek başına yeterli olmayabilir ve milin değiştirilmesi gerekir.