Krank Mili Yağlama Sistemi Nasıl Çalışır?

Motorlar, düzgün ve verimli çalışabilmek için hareketli parçaların sürekli olarak yağlanmasına ihtiyaç duyar. Bu parçaların başında krank mili gelir. Krank mili, pistonlardan aldığı hareketi dönme hareketine çevirir ve bu sırada yüksek mekanik yük ve sürtünmeye maruz kalır. İşte bu noktada yağlama sistemi devreye girer.

1. Krank Mili ve Önemi

Krank mili, motorun kalbi gibidir. Pistonların yukarı-aşağı hareketini krank mili aracılığıyla dönüş hareketine çevirir. Bu süreç sırasında aşırı sürtünme ve ısınma meydana gelir. Eğer yağlama olmazsa:

• Krank mili yatakları zarar görür.

• Motor verimi düşer.

• Motor ciddi şekilde hasar görebilir.

Bu nedenle doğru ve sürekli yağlama, motor ömrü için kritik öneme sahiptir.

2. Krank Mili Yağlama Sisteminin Temel Amaçları

Krank mili yağlama sistemi şu işlevleri görür:

1. Sürtünmeyi azaltmak: Yağ, metal yüzeyler arasında ince bir film tabakası oluşturarak sürtünmeyi düşürür.

2. Isıyı dağıtmak: Motor çalışırken oluşan ısı, yağ tarafından emilerek motor bloğu ve yağ karterine taşınır.

3. Temizleme: Yağ, piston ve yataklar üzerindeki toz ve kirleri motor dışına taşır.

4. Korozyonu önlemek: Yağ, metal yüzeyleri kaplayarak oksidasyona karşı korur.

3. Yağlama Yöntemleri

Krank mili yağlaması için iki ana yöntem vardır:

a) Basınçlı Yağlama (Force-Fed Lubrication)

• Bu sistemde yağ pompası, motor yağına yüksek basınç uygular ve yağı doğrudan krank mili yataklarına yollar.

• Özellikle modern benzinli ve dizel motorlarda kullanılır.

• Yağın dağılımı kontrollüdür ve yüksek motor devrinde bile yeterlidir.

• Avantaj: Yüksek devirlerde bile güvenilir yağlama sağlar.

• Dezavantaj: Sistemin karmaşık olması ve yağ pompasına bağımlılık.

b) Yağ Sıçratmalı Yağlama (Splash Lubrication)

• Daha eski motorlarda kullanılır.

• Krank mili, yağ karterindeki yağı sıçratarak diğer parçalara ulaştırır.

• Basınçlı sistem kadar etkili değildir, ancak basit ve ucuzdur.

• Avantaj: Basit ve düşük maliyetli.

• Dezavantaj: Yüksek devirlerde yeterli yağlamayı sağlayamaz.

4. Krank Mili Yağlama Sisteminin Ana Bileşenleri

1. Yağ Pompası: Motor yağı karterden alır ve yüksek basınçla motorun yağ kanallarına yollar.

2. Yağ Kanalları: Motor bloğu ve silindir kafasında yağın taşındığı yollar. Krank mili yataklarına kadar yağ akışı sağlar.

3. Ana ve Kol Yataklar: Krank milinin döndüğü yataklar; yağ filminin oluştuğu yerler.

4. Yağ Süzgeci: Yağı temizler, pislikleri ve metal parçacıkları filtreler.

5. Karter: Yağın toplandığı hazne. Yağ pompası buradan yağı alır.

5. Yağlama Süreci Adım Adım

1. Motor çalıştırılır ve yağ pompası devreye girer.

2. Yağ, karterden alınır ve filtrelenir.

3. Basınçlı yağ kanalları aracılığıyla krank miline ve yataklara iletilir.

4. Yataklar, krank milinin dönmesini kolaylaştıracak yağ filmi ile kaplanır.

5. Fazla yağ, kartere geri döner ve sistem sürekli döngü halinde çalışır.

6. Sonuç

Krank mili yağlama sistemi, motorun uzun ömürlü ve verimli çalışması için hayati öneme sahiptir. Modern motorlarda basınçlı yağlama sistemi sayesinde yüksek performans ve dayanıklılık sağlanır. Bu nedenle motor yağını doğru seçmek ve düzenli bakım yapmak, krank milinin ve motorun sağlığı için kritik bir adımdır.