Krank Mili Yatak Sarması Nedir, Nasıl Anlaşılır?

Motor arızaları arasında en korkulan ve en masraflı olanlardan biri krank mili yatak sarmasıdır. Çoğu zaman motor bir anda durur, bazen de kısa süreli belirtiler verip ardından büyük bir hasarla sonuçlanır. Peki yatak sarması tam olarak nedir, neden olur ve nasıl anlaşılır?

Gelin adım adım inceleyelim.

Krank Mili ve Yataklar Ne İşe Yarar?

Krank mili, motorun dönmesini sağlayan ana parçadır. Ancak krank mili motor bloğuna doğrudan temas ederek dönmez. Bunun yerine ana yataklar ve biyel yatakları üzerinde, çok ince bir yağ filmi sayesinde döner.

Bu yatakların temel görevi:

• Krank milinin rahat ve sürtünmesiz dönmesini sağlamak

• Oluşan yükleri motor bloğuna dağıtmak

• Aşınmayı ve ısınmayı önlemek

Bu sistemin kalbi ise motor yağıdır.

Yatak Sarması Nedir?

Krank mili yatak sarması, yatak ile krank mili arasındaki yağ filminin kaybolması sonucu, metalin metale sürtmesi ve yatağın krank miline yapışarak dönmesi durumudur.

Bu durumda:

• Yatak aşırı ısınır

• Yatak yuvasından çıkar

• Krank miline yapışır ve onunla birlikte dönmeye başlar

Sonuç genellikle motorun kilitlenmesi veya çok ağır hasar almasıdır.

Krank Mili Yatak Sarmasının Nedenleri

Yatak sarması hiçbir zaman durduk yere olmaz. Mutlaka bir veya birkaç temel sebebi vardır.

1. Yağsız Çalışma

• Motor yağının bitmesi

• Yağ pompası arızası

• Yağ kanallarının tıkanması

Yağ olmazsa yatak saniyeler içinde zarar görür.

2. Yanlış veya Kalitesiz Yağ Kullanımı

• Tavsiye edilenden ince veya kalın yağ

• Kalitesiz, özelliğini kaybetmiş yağ

Bu durumda yağ filmi yeterince oluşamaz.

3. Yağın Geç Değiştirilmesi

• Uzun süre değiştirilmeyen yağ kirlenir

• İçindeki metal talaşları yataklara zarar verir

Bu, yavaş ama kesin bir yatak sarması sebebidir.

4. Aşırı Hararet

• Motorun sürekli yüksek sıcaklıkta çalışması

• Soğutma sistemi arızaları

Yüksek sıcaklık, yağın özelliğini kaybetmesine ve yatakların genleşmesine neden olur.

5. Motorun Zorlanması

• Aşırı devir

• Soğuk motorla ani yüklenme

• Uzun süre yüksek hızda kullanım

Bu durum yatak üzerindeki yükü artırır.

Yatak Sarması Nasıl Anlaşılır?

Yatak sarması genellikle belirti verir, ancak çoğu sürücü bu belirtileri fark etmez veya önemsemez.

1. Motordan Gelen Sesler

• Derinden gelen tak tak veya vuruntu sesi

• Gaz verince artan metalik ses

Bu ses özellikle alt devirlerde daha net duyulur.

2. Yağ Lambasının Yanması

• Yağ basıncı düşer

• Gösterge panelinde yağ lambası yanar

Bu uyarı kesinlikle ihmal edilmemelidir.

3. Motorun Zor Dönmesi veya Kilitlenmesi

• Marşa basıldığında motor ağır döner

• Bazı durumlarda tamamen kilitlenir

Bu genellikle sarmanın son aşamasıdır.

4. Yağda Metal Parçacıkları

• Yağ değişiminde sim gibi parlak metal tozları

• Yağ filtresinde metal talaşı

Bu, yatakların aşındığının net göstergesidir.

5. Performans Kaybı

• Motor isteksiz çalışır

• Gaz tepkileri zayıflar

Bu belirti genelde erken aşamada görülür.

Yatak Sardığında Ne Olur?

Yatak sardığında:

• Krank mili çizilir veya ovalleşir

• Yatak yuvaları zarar görür

• Biyel kolları hasar alabilir

• Motor bloğu bile kullanılmaz hale gelebilir

Çoğu zaman:

• Krank taşlama

• Yeni yataklar

• Komple motor rektifiyesi

gerekir.

Yatak Sarması Önlenebilir mi?

Evet, büyük ölçüde önlenebilir.

Şunlara dikkat etmek yeterlidir:

• Yağı ve yağı filtresini zamanında değiştirmek

• Doğru yağ kullanmak

• Yağ lambasını asla görmezden gelmemek

• Motoru soğukken zorlamamak

• Hararet sorunlarını gecikmeden çözmek

Bu basit önlemler, çok pahalı motor masraflarının önüne geçer.

Sonuç

Krank mili yatak sarması, motorun en ciddi arızalarından biridir ve genellikle ihmalin sonucudur. Yağlama sistemi düzgün çalıştığı sürece krank mili ve yataklar uzun yıllar sorunsuz görev yapar. Ancak yağsız kalan bir motor için saniyeler bile yeterlidir.

Motorun sesini dinlemek ve uyarı işaretlerini ciddiye almak, bu ağır arızayı yaşamamak için en önemli adımdır.