
Araç sahiplerinin en çok merak ettiği konulardan biri, motor içi arızaların araç muayenesine etkisidir. Özellikle piston arızaları, doğrudan gözle görülmeyen ancak motor performansını, egzoz emisyonlarını ve sürüş güvenliğini ciddi şekilde etkileyen sorunlar arasında yer alır. Peki piston arızası olan bir araç muayeneden geçer mi? Bu sorunun cevabı, arızanın seviyesi ve muayene sırasında ortaya çıkardığı belirtilere bağlıdır.
Piston arızaları genel olarak şu problemleri kapsar:
Piston çizilmesi
Piston etek aşınması
Segman kırılması veya sızdırmazlık kaybı
Piston tepesinde erime veya çatlama
Piston–silindir boşluğunun artması
Bu arızalar motorun:
Yanma verimini
Kompresyon değerlerini
Yağ tüketimini
Egzoz gazı kalitesini
doğrudan etkiler.
Araç muayenesinde pistonlar doğrudan sökülerek kontrol edilmez. Ancak piston arızalarının oluşturduğu belirtiler dolaylı olarak muayene sonuçlarını etkiler. Muayenede motorla ilgili şu kontroller yapılır:
Egzoz emisyon ölçümü
Aşırı duman (yağ veya siyah duman) kontrolü
Motor çalışması ve rölanti durumu
Gürültü ve anormal motor sesi
Yağ ve yakıt kaçakları
Bu kontroller, piston arızalarının tespit edilmesine dolaylı yoldan neden olabilir.
Eğer piston arızası:
Hafif seviyedeyse
Yağ yakma belirgin değilse
Egzozdan gözle görülür duman atmıyorsa
araç muayeneden geçebilir. Ancak bu durum pistonun sağlıklı olduğu anlamına gelmez; sadece muayene kriterlerini henüz aşmadığını gösterir.
Piston ve segman arızalarında:
Yağ yanma odasına sızar
Egzozdan mavi veya mavimsi duman çıkar
Bu durum emisyon değerlerini bozar. Yoğun mavi duman atan araçlar muayeneden kalır.
Piston hasarı nedeniyle:
Motor tekler
Rölanti dalgalanır
Motor stop etme eğilimi gösterir
Bu tür düzensiz çalışma, muayene sırasında “motorun sağlıksız çalışması” olarak değerlendirilir ve ağır kusur sayılabilir.
Piston vuruntusu:
Metalik ve ritmik bir ses olarak duyulur
Özellikle soğuk çalıştırmada belirgindir
Aşırı piston sesi, motor mekanik arızası olarak değerlendirilir ve muayeneden kalma nedeni olabilir.
Piston arızaları:
Yanma düzensizliği
Yüksek HC (hidrokarbon)
Yüksek CO (karbon monoksit)
değerlerine neden olur. Emisyon testinde sınırların aşılması durumunda araç muayeneden geçemez.
Yağ yakma ve mavi duman daha hızlı fark edilir
HC ve CO değerleri kolayca yükselir
Piston arızaları siyah veya mavi dumanla kendini gösterir
Opasite (duman yoğunluğu) yüksek çıkarsa araç kalır
Her iki motor tipinde de piston arızaları muayeneyi olumsuz etkiler.
Kısa vadede geçme ihtimali olsa bile bu önerilmez. Çünkü:
Emisyon değerleri sınırda olabilir
Muayene esnasında motor zorlanır
Hasar ilerleyebilir
Muayene öncesi motor kontrolü yaptırmak, hem zaman hem maliyet açısından avantaj sağlar.
Yağ tüketimi kontrol edilmeli
Egzozdan duman gözlemlenmeli
Motor sesi dinlenmeli
Kompresyon testi yaptırılmalı
Arıza lambaları kontrol edilmeli
Bu kontroller, muayeneden kalma riskini azaltır.
Piston arızaları, doğrudan kontrol edilmese bile oluşturduğu belirtiler nedeniyle muayeneden geçmeye engel olabilir. Hafif piston aşınmaları muayeneden geçse bile bu durum motorun sağlıklı olduğu anlamına gelmez. Yağ yakma, duman, vuruntu ve emisyon sorunları varsa araç büyük ihtimalle muayeneden kalacaktır. Bu nedenle piston arızaları ihmal edilmemeli, muayene öncesi mutlaka kontrol edilmelidir.