
Motorun iç yapısında piston, silindir ve segmanlar birlikte çalışarak yanma basıncını güce dönüştürür. Bu sistemin sağlıklı çalışabilmesi için pistonun silindir içinde pürüzsüz ve dengeli bir şekilde hareket etmesi gerekir. Ancak çeşitli nedenlerle oluşan piston çizilmesi, motor için hafif bir aşınma belirtisi olabileceği gibi, ciddi ve geri dönüşü zor hasarların da habercisi olabilir. Peki piston çizilmesi motor için ne kadar tehlikelidir?
Piston çizilmesi, piston yüzeyinde veya piston eteklerinde oluşan çizik, oyuk ve sürtünme izleridir. Bu çizikler genellikle piston ile silindir duvarı arasındaki metal-metal temas sonucu meydana gelir. Hafif yüzey izlerinden, pistonun kilitlenmesine kadar uzanan farklı seviyelerde görülebilir.
Motor yağı, piston ile silindir arasında koruyucu bir film oluşturur. Yağ seviyesinin düşük olması, yanlış viskozitede yağ kullanımı veya yağ kanallarının tıkanması çizilmenin en yaygın nedenidir.
Motorun aşırı ısınması pistonun normalden fazla genleşmesine neden olur. Bu durum piston boşluğunu ortadan kaldırarak silindir duvarına sürtünmeye ve çizilmeye yol açar.
Piston boşluğunun olması gerekenden az olması, pistonun silindir içinde sıkışmasına ve eteklerde derin çiziklerin oluşmasına neden olur.
Hava filtresinden veya emme sisteminden silindire giren toz, kum ve metal parçacıkları piston yüzeyinde aşındırıcı etki yaratır.
Kırık, sıkışmış veya yanlış takılmış segmanlar piston yüzeyini ve silindir duvarını çizer.
Piston çizilmesi motorun çalışma karakterini belirgin şekilde etkiler:
Metalik vuruntu ve sürtünme sesleri
Kompresyon kaybı
Yağ yakma ve yağ eksiltme
Egzozdan mavi duman çıkması
Motor performansında düşüş
Yakıt tüketiminde artış
Bu belirtiler genellikle ilerleyici hasarın işaretidir.
Yüzeysel ve hafif çizikler bazen honlama işlemiyle giderilebilir. Erken fark edilirse, piston ve silindir büyük hasar görmeden kurtarılabilir.
Daha derin çizikler, piston ve silindir arasında ciddi sürtünmeye neden olur. Bu durumda sadece pistonun değil, silindirin de zarar görmesi kaçınılmazdır.
Derin çizikler pistonun silindir içinde kilitlenmesine yol açabilir. Bu tür hasarlar:
Piston kırılması
Biyel eğilmesi
Krank mili hasarı
Komple motor kilitlenmesi
gibi çok ciddi sonuçlar doğurabilir.
Piston çizilmesi motor ömrünü doğrudan kısaltır. Çizilen yüzeyler:
Yağ filminin tutunmasını zorlaştırır
Segmanların düzgün çalışmasını engeller
Silindir yüzey aşınmasını hızlandırır
Bu da motorun erken rektifiye ihtiyacı doğurmasına neden olur.
Motor yağını düzenli ve doğru viskozitede değiştirin
Motoru aşırı ısınmaya karşı koruyun
Hava filtresini düzenli kontrol edin
Motor soğukken yüksek devirden kaçının
Motor rektifiyesi sırasında doğru piston boşluğu ve honlama yapılmasını sağlayın
Piston çizilmesi şüphesi varsa motor uzun süre kullanılmamalıdır. Hasarın seviyesine göre:
Hafif hasarlarda honlama
Orta hasarlarda piston ve segman değişimi
Ağır hasarlarda komple motor rektifiyesi
gerekebilir.
Piston çizilmesi, hafife alınmaması gereken ciddi bir motor problemidir. Erken teşhis edilirse onarımı mümkün olsa da, ihmal edildiğinde motorun tamamen kullanılmaz hale gelmesine kadar ilerleyebilir. Motorun sağlıklı, güçlü ve uzun ömürlü olması için piston çizilmesine neden olan faktörlerin önlenmesi büyük önem taşır.