İçten yanmalı motorlarda silindir kapak contası, motorun sağlıklı çalışmasını sağlayan en kritik parçalardan biridir. Motor bloğu ile silindir kapağı arasında yer alan bu parça; yağ, su ve yanma odası arasındaki sızdırmazlığı sağlar. Silindir conta yanması ise motor arızaları arasında en tehlikeli ve masraflı sorunlardan biridir. Erken fark edilmediğinde yalnızca conta değişimiyle çözülebilecek bir problem, kısa sürede silindir kapağı eğilmesi, blok çatlağı ve komple motor revizyonuna kadar ilerleyebilir.
Bu yazıda silindir conta yanmasının tüm belirtilerini; erken, orta ve ileri seviye semptomlar olarak detaylı şekilde ele alacağız. Ayrıca conta yanmasının nedenleri, teşhis yöntemleri, ihmal edilirse oluşabilecek hasarlar ve alınabilecek önlemler de kapsamlı şekilde incelenecektir.
Silindir kapak contası üç temel görevi aynı anda yerine getirir:
Yanma odasının sızdırmazlığını sağlamak
Motor yağı kanallarını izole etmek
Soğutma suyu kanallarını ayırmak
Bu üç sistemin birbirine karışması motor için ölümcüldür. Conta yandığında veya kaçırdığında bu denge bozulur ve motor zincirleme arızalarla karşı karşıya kalır.
Silindir conta yanması; conta yüzeyinin yüksek ısı, basınç veya mekanik zorlanma sonucu görevini kaybetmesidir. Yanma genellikle tek bir noktada başlar ancak kısa sürede tüm conta yüzeyine yayılabilir.
Conta yanığı;
Su → silindire
Yağ → suya
Yanma basıncı → soğutma sistemine
kaçaklarına neden olur.
Conta yanmasının ilk aşamasında motor henüz aşırı hararet yapmaz ancak normalden biraz daha hızlı ısınır. Özellikle uzun yolda veya yokuşta sıcaklık göstergesinde küçük yükselmeler gözlenir.
Bu aşamada fark edilirse büyük hasarlar önlenebilir.
Motorun gözle görülür bir kaçak olmadan sürekli su eksiltmesi conta yanmasının en erken ve en net belirtilerindendir. Su genellikle silindir içine girerek yanar veya yağla karışır.
Conta yanığı küçük kaçaklar oluşturduğunda bazı silindirler düzgün yanmaz. Bu da rölantide hafif titreme ve düzensiz çalışma olarak kendini gösterir.
Conta hasarı ilerlediğinde soğutma suyu silindir içine girmeye başlar. Yanma sırasında bu su buharlaşır ve egzozdan yoğun beyaz duman çıkar.
Soğuk havadaki normal buharla karıştırılmamalıdır; conta yanığında duman süreklidir ve kesilmez.
Çalışan motorda genleşme kabında veya radyatörde sürekli hava kabarcıkları oluşuyorsa, yanma basıncı su sistemine kaçıyor olabilir. Bu durum doğrudan conta yanığını işaret eder.
Motor çalışırken üst radyatör hortumu taş gibi sertleşiyorsa, silindir basıncı soğutma sistemine doluyor demektir. Bu da ciddi conta hasarının göstergesidir.
Conta ciddi şekilde yandığında yağ ve su birbirine karışır. Bunun belirtileri:
Yağ kapağında krem/kahverengi köpük
Radyatörde yağlı tabaka
Yağ çubuğunda sütlü görünüm
Bu durum motor yatakları için son derece tehlikelidir.
Modern araçlarda ECU, aşırı hararet durumunda motoru korumaya alır. Güç düşer, klima devre dışı kalır ve araç zor ilerler.
Silindir içine su dolduğunda motor sabahları çok zor çalışır. Bazı durumlarda su bir silindirde birikir ve hidrolik kilit riski oluşur.
Conta yanmasının en büyük sebebi hararettir. Soğutma sistemi arızaları bu süreci başlatır.
Kapak yüzeyi düzgün değilse yeni conta bile kısa sürede yanar.
Usta hatası sonucu conta görevini yapamaz.
Ucuz ve kalitesiz contalar yüksek basınca dayanamaz.
Kompresyon testi
CO2 testi (radyatör gaz testi)
Leak-down testi
Silindir içi kamera kontrolü
Bu testlerle arıza net şekilde doğrulanır.
Silindir kapağı çatlar
Motor bloğu zarar görür
Yatak sarma riski oluşur
Komple motor revizyonu gerekir
Hararet kesinlikle ihmal edilmemeli
Soğutma sistemi bakımları düzenli yapılmalı
Kaliteli antifriz kullanılmalı
Motor susuz çalıştırılmamalı
Silindir conta yanması, motorun verdiği en ciddi uyarılardan biridir. Erken belirtiler fark edilirse düşük maliyetle çözülebilir; ancak ihmal edilirse motoru tamamen kullanılamaz hale getirebilir.
Benzinli Motosiklet
Elektrikli Motosiklet
Elektrikli Araç
Motosiklet Ekipmanları
